Białka proste i złożone – w których produktach można je znaleźć?

261
Białka proste i złożone - w których produktach można je znaleźć?

Białko to główny element budowy ludzkiego ciała, a także wielu związków, które są produkowane przez nasz organizm. Czym różnią się od siebie białka proste i złożone? Zapraszamy do lektury!

Białka proste i złożone – jakie są funkcje białek?

Białka odgrywają wiele ważnych funkcji w ludzkim organizmie. Stanowią budulec dla tkanek, są źródłem energii oraz podstawowym składnikiem krwi. Stanowią materiał do biosyntezy hormonów, a także enzymów i ciałek odpornościowych. Biorą także udział w oczyszczaniu organizmu z toksyn.

Białka proste i złożone w jedzeniu – jak komponować dietę?

Niska zawartość białka w diecie może doprowadzić do niedożywienia. W konsekwencji może dojść do zahamowania wzrostu, zaburzeń w rozwoju mięśni, a także osłabienia układu immunologicznego.

Zbilansowana dieta to dieta, która zawiera 8 niezbędnych aminokwasów. Białka powinny stanowić około 20 – 30% dziennego zapotrzebowania energetycznego, co przedkłada się na około 30 – 70 g spożycia dziennie. Zapotrzebowanie na białko zależy od wieku, płci, a także innych czynników (np. tego, czy kobieta jest w ciąży lub karmi piersią).

Pełnowartościowe białko to białko pochodzące z pokarmu zwierzęcego. Niezbędne aminokwasy można znaleźć np. w białku jajek.

8 niezbędnych dla naszego organizmu białek, których nie potrafimy samodzielnie wytwarzać i muszą one być dostarczane w pożywieniu, to:

  • Leucyna
  • Lizyna
  • Izoleucyna
  • Treonina
  • Metionina
  • Walina
  • Fenyloalanina
  • Tryptofan

Aby pokryć zapotrzebowanie na niezbędne egzogenne aminokwasy, należy łączyć w pożywieniu produkty mleczne i warzywa strączkowe.

Czym różnią się od siebie białka proste i złożone?

Białka proste to na przykład albuminy oraz prolaminy. Występują one w ziarnach zbóż. Albuminy można znaleźć także w surowicy krwi, mleku oraz mięśniach kręgowców. Niektóre z białek prostych są rozpuszczalne w wodzie i roztworach soli, inne rozpuszczają się tylko w rozcieńczonych roztworach kwasów i zasad.

Białka złożone to na przykład glikoproteidy, lipoproteidy i fosfoproteidy. Białka te powstają w wyniku połączenia białek z innymi substancjami, np. cukrami, tłuszczami i resztami kwasu fosforowego. Białka złożone odgrywają różne funkcje w naszym organizmie. Lipoproteidy na przykład służą jako nośniki cholesterolu. Z kolei nukleoproteidy budują cytoplazmę, rybosomy oraz mitochondria w komórce.